Ali Rıza Efendi

Bin iki yüz seksen üç senesi Muharrem’i gurresinde Çemişgezekde tevellüd

itmişdir.

Sıbyân mektebinde esâs -ı İslamiyet olan mukaddime -i ‘ulûm -ı diniye ve

mekteb-i rüşdîde müretteb dersler okuyub şehâdet-nâme almışdır. Türkçe okur yazar.

müdîrliğine nakl ve üç yüz yedi senesi Şa’bân’ının yiğirmi birinde noksânî -i

muamelesinden dolayı ‘azl idilmiş ve üç yüz sekiz senesi Safer’inin on dördünde altı

Mûmâ-ileyhin ag nam ve Dersim nüfûs baş ve ikinci kitâbetlerinden ve

Çarsancak ve Ovacık kazaları mal müdîriyetlerinden beraetine ve mezkûr Ovacık

mal müdîriyetinden icrâ-yı muhâkemesine lüzûm görünmediğine dâ’ir Ma’mûretü’l -

’Azîz ve Dersim vilâyetleri ve mezkûr Dersim sancağı meclis -i idârelerinin üç kıt’a

mazbata ve bir kıt’a zeyl -i mazbata ve bir kıt’a karâr -nâme ve mekteb şehâdet -

nâmesinin sûret-i musaddakaları merbutdur.

Arabgir ve Eğin ve Keban Madeni kazalarının üç yüz on bir senesi aşar

mültezimlerinden malumel -esami kesanın yüz elli bir bin dokuz yüz yiğirmi sekiz

gurûş zimmetlerinin şart -ı ihâle dâ’iresinde vaktiyle istihsâli nazar -ı dikkate

muhterik oldığı ser -riştesiyle hilâf-ı usul ve nizâm mazbata tanzîminden ve Arabgir

muhtacinine virilen ianatın su -i istimalata uğradığı ihbar olunmasından dolayı

getürilen tahkîk me’mûrı tarafından ol-bâbda icrâ kılınan tahkîkâtı havi virilen layiha

mündericatından mezkûr Arabgir kazâsı mal müdîri mûmâ -ileyh Ali Rıza Efendi’nin

merkûmenin öyle bir zarara uğradıkları hakkındaki iddiaları bir güna evrâk-ı müsbete

ve tahkîkât -ı muhakkakaya müstenid olmaksızın ifâde -i mücerredelerine kanaatle

mazbata virilerek vazîfe îcâbınca bir güna ta’kîbât -ı kânûniyyede bulunulmayub

hilâf-ı nizâm hareket idildiği ve bu hâl mebaliğ -i mezkûred en bu kerre otuz bin

gurûşa karib mikdârının me’mûr -ı mûmâ-ileyh tarafından tahsîl ve kısm -ı küllisinin

de mahkemece isti’fâsı taht -ı temine alınarak bu miyanda sinin -i sabıkadan zimmeti

bulundığı kayden nümayan iken elli yedi bin gurûşluk aşar ihâle ve iltizam olunarak

bundan evvel yedi bin gurûş kadarı akdemce bit -tahsîl kırk bin gurûşunun tahsîli

ta’assür itmiş olan Kadı -zâde Hâcı Mustafa Efendi hakkında bir güna muamele -i

takibiyede bulunmadıkdan başka keyfiyyeti merkeze bile iş’âr itmeyerek

sürüncemede bıragub hazînenin izae -i hukûkuna sebebiyet virdiği ve muhtacin -i

merkûmeye on beş bin dört yüz kırk gurûşluk dokuz yüz altmış veş sümün buğday

virilmediği hâlde hazîne hesabına musaddak kayd olundığı anlaşıldığına ve usul -i

mebhuse müdîr-i mûmâ-ileyhin vazîfe-i me’mûriyetini su -i istimal itmekde oldığını

gösterüb orada devâm -ı me’mûriyyeti caiz olamayacağına mebnî gerek mahkemece

taht-ı temine alınan mültezimin -i merkûmun zimmetlerinin istihsâli ve gerek sinin -i

sabıkada zimmeti oldığı hâlde mugayir -i niz âm olarak geçen senede elli yedi bin

gurûşluk aşar ihâlesiyle kırk bin gurûşunun şimdi tahsîli müte’assir olan Kadı -zâde

zimmetinin böyle hilâf -ı nizâm olarak ihâle idenlerden tahsîl ve sarf olunmadığı

hâlde hazîne hesabına masraf yazılan on beş bin dört yüz kusur gurûşun tazminile

irad kaydı ve netîcelerinin bildirilmesi zımnında mûmâ -ileyh Ali Rıza Efendi’nin

yerine diğerinin ta’yîn kılındığı Ma’mûretü’l -’Azîz vilâyetinin 3 Teşrîn -i Evvel sene

312 târîh ve otuz dokuz numrolu tahrîrâtından ve mûmâ -ileyhin Arabgir kazâsı mal

müdîriyetinde bidâyet-i me’mûriyeti olan 26 Mayıs sene 307 târîhinden azli olan 26

Mayıs sene 312 târîhine kadar ma’âş -ı muhassası olan altı yüz gurûşun tevkifat -ı

mukarreresinden ilişiği ve zamân-ı idâresindeki makbuzat ve medfuatı tekabül iderek

emvâl-i emîriyye ve hisse -i iane ve nüfûs ve tapu hasılatından bir güna zimmeti

olmadığı ve sebeb -i infisâli Arabgirli Aşçıoğlu Ohanis’e üç yüz on bir senesinde

bila-teminat ihâle olunan aşar meselesi olub husûs -ı mezkûre gelince mültezim -i

merkûmun gayr-i ez tesviye kusur kalan ve mahall -i tahsîli bulunamamak cihetiyle

ihâleleri bastında olarak mûmâ -ileyh Ali Rıza ve mu’âvini Numan Efendilerden

tazminine ve mukaddemâ hükm virilen otuz altı bin üç yüz yiğirmi gurûşdan on bin

doksan bir buçuk gurûşu mültezim -i merkûmdan bi’t -tahsîl kusur kalan meblağdan

on üç bin beş yüz altmış iki gurûş mültezim -i merkûma bi’l-müracaa isti’fâ-yı hukûk

eylemek üzere müdîr -i mûmâ -ileyh tarafından mal ve bank sanduklarına teslîm

olunarak kendüsünün tebrie-i zimmet eylediği ve baki kalan on iki bin altı yüz altmış

altı gurûş yiğirmi paranın ber -mûceb-i hükm Numan Efendi’den aranılması lazım

geldiği ve esnâ -yı şurişde sarf idilen zehairin sûret -i tevzi ve i’tâsıyla aşar

mültezimlerinden Kadı -zâde Hâcı Mustafa Efendi’ye ihâle olunan aşar

maddelerinden dolayı ilişiği dahi olmadığı ve şu hâlde mûmâ -ileyhin artık tasdîk -i

beraetine mani bir güna ilişiği kalmadığı cihetle bin üç yüz on beş senesi Safer’inin

altı yüz gurûşa iblâğ idilerek hakkındaki guruvviyat sebebiyle şehr -i mezkûrun on

altısında (16 Mayıs sene 323) azl idilmiş ve bu bâbda icrâ kılınan tahkîkât üzerine

mûcib-i cezâ bir hâl görinememesine binaen üç yüz yiğirmi altı senesi Cemâziye’l -

Ahire’sinin on üçünde (30 Hazîrân sene 324) ma’âşıyla i’âde -i me’mûriyyet ve

tenezzül eylediği ve Harput mal müdîrliğinde bulundığı sırada techizat -ı askeriyye

tertîbinden muhteslerinin gayriye sarf itdiği akçeden dolayı mahallince virilen beraet

karârı kesb -i katiyet eylemiş ve bundan başka mes’ûliyeti îcâb itdirir bir hâli

olmadığı 18 Kânûn -i Evvel sene 324 ve 15 Şubât sene 324 târîhli vukû’ât

pûsulalarında mukarrerdir.

Mûmâ-ileyhin mezkûr muhâsebe baş kitâbetinden mesavi -i âhvâline mebnî azl

idilerek taht -ı muhâkemeye alındığı mezkûr “16 Mayıs sene 323” târîhli i’âde -i

me’mûriyyeti olan 30 Hazîrân sene 324 târîhine kadar nısf ma’âş olarak istihkakı

hâricinde şehri ahz eylediği üç yüz gurûşdan ceman dört bin elli dört gurûş otuz

paranın iki yüz kırk üç gurûş on parası tevkifat olarak lîvâ -i mezkûrce irad kayd ve

kusur kalan üç bin sekiz yüz on bir buçuk gurûş Keban kazâsı mal sandıkına teslîm

idildiği ve icrâ kılınan tensîkâtda mervi olan ahlaksızlık ve mesavisi tahakkuk

idilmesiyle bi’l -ahere tebeyyün idecek hâle göre hakkında muamele idilmek üzere

vilâyet tensik komisyonunca üç yüz yiğirmi yedi senesi Zî’l -ka’desi’nin on beşinde

“16 Teşrîn-i Evvel sene 325” azl idildiği ve ahiren komisyon -ı mezkûrca sekiz yüz