Mustafa Rıfkı Paşa

Topçu yüzbaşılarından Musa Ağa'nın¹⁶⁰ mahdûmudur. Bin iki yüz elli yedi sene-i hicriyyesinde Dersaâdet'de tevellüd etmiştir.

Mekteb-i Hâriciye-i Şâhâne'den neş'et idub yetmiş sekiz¹⁶¹ tarihinde Erkân-ı Harbiye yüzbaşılığı rütbesine ve beşinci rütbeden Mecidî nişân-ı zî-şânına nâil ve seksen¹⁶² tarihinde Erkân-ı Harbiye kolağalığına terfi' ederek beşinci Ordu-yu Humâyûnu Erkân-ı Harbiye Dâiresi'ne me'mûr olmuş ve seksen üç¹⁶³ tarihinde binbaşılık¹⁶⁴ ve seksen yedi tarihinde kaymakamlık¹⁶⁵ rütbesini almış ve seksen dokuz tarihinde yedinci ordu-yı humâyûn birinci alayı miralaylığına ta'yîn kılınmışdır. Bu müddet zarfında umûr-u askeriye ve mülkiyeye müteallik komisyonlar ve Dîvân-ı Harb âzâlığında ve riyâsetlerinde ve merkez kumandanlığında ve kumandanlık inzimâmıyla Taiz¹⁶⁶ Sancağı mutasarrıflığında bulunmuş ve doksan iki tarihinde El-Akrason

¹⁶⁰ müteveffâ

muhârebesiyle muzafferiyeti netîcesinde dördüncü rütbeden Osmanî ve doksan dört tarihinde mücevher, Şam cihetinde zuhûr eden ihtilâlde sebk eden hizmetine mükâfâtan ve tebdîlen üçüncü rütbeden Mecidî nişân-ı zî-şânlarıyla taltîf olunmuşdur. Doksan altı tarihinde Bâb-ı Vâlâ-yı Seraskeride Piyâde Dâiresi birinci şu'be müdîrliğine nakl idub doksan yedi tarihinde mirlivalık rütbesiyle üçüncü ordu-yı humâyûn dokuzuncu liva kumandanlığına ve Prezrin Dîvân-ı Harb riyâsetiyle kumandanlığı refâkatine ve doksan sekiz tarihinde Kosova fırka-i askeriyesi idare riyâsetine ve doksan dokuz tarihinde Yeni Pazar¹⁶⁷ kumandanlığına ve yine sene-i mezkûre zarfında Prizren kumandanlığına ve üç yüz tarihinde Alasonya¹⁶⁸ kumandanlığına ta'yîn kılınmış ve o sırada Prezrin'de zuhûr eden şurişde¹⁶⁹ medhâli olduğuna dâir Prezrin fevk'alâde kumandanı Veysel Paşa tarafından vuku' bulan şikâyet üzerine Dersaâdet'e davet olunarak teşkîl olunan Dîvân-ı Harbde icrâ kılınan muhâkemesi netîcesinde beraâtı tahakkuk etmiş ise de hâiz olduğu rütbe-i askeriyenin rütbe-i mülkiyeye tahvîliyle hidemât-ı mülkiyede istihdâmı hakkında şerefsâdır olan irâde-i seniyye-i Cenâb-ı Pâdişâhi üzerine üç yüz dört senesinde rütbe-i askeriyesine muâdil olan rütbe-i refiâ-i mîrmirâni ile Genc¹⁷⁰ Sancağı mutasarrıflığına ta'yîn olunub muahharan Siird mutasarrıflığı becâyiş-i me'mûriyyeti icrâ kılınmış ve ba'de'l-infisâl¹⁷¹ yine me'mûriyet-i hâzırası olan Genc Sancağı mutasarrıflığına ta'yîn buyurulmuşdur.¹⁷²

¹⁶⁹ Yapılmakta olan nüfus sayımı aleyhinde o yerdeki Arnavutların toplanmalarındaki sorumluluğu sebebiyle Dersaadet'e çağırılarak Divan-ı Harb'de mahkemeye çıkarılmış ve sonuçta zimmetinde bir şey olmadığı sabit olmuştur. Fakat askerî rütbesi mülkî rütbeye çevrilmiştir.

¹⁷¹ Birtakım yolsuzluklarından dolayı 27 Rebiü'l-evvel 1306'da azl edilmiştir.

¹⁷² Hakkında rüşvet ve suistimalden dolayı tahkikatın devam etmesi ve mahkeme sonucuna göre 13 Rebiü'l-evvel 311'de azl edilmiştir. Ancak Cemâziye'l-âhirin dördüne kadar Genç Sancağı mutasarrıflığını vekâleten idare etmiştir. 25 Şevval 1312 tarihinde Havran Sancağı mutasarrıflığına tayin edilmiş ve görev yerine gitmeyi ertelemesi üzerine 15 Zilkâde'de infisal etmiştir. ( BOA SAD 18 /353)

7 Zilhicce 1311'de Cebel-i Bereket, 17 Rebiü'l-âhir 1313'de Zor Sancağı mutasarrıflığında iken şehir eşkıyasından alınan kırk üç deveden halka yalnız üç deve verilip kalanını isimleri bilinen kişilere dağıtmasına ve hepsini bir takım kısrakları dahi yedd-i ketmanına olması dolayısıyla hakkında gerekli soruşturma liva jandarma kumandanı tarafından yazılan ve gönderilen ihbar üzerine açılmış ve tedkikat sonucunda jandarma kumandanının mezkur hayvanları arama bahanesiyle belde güvenliğini bozacak birtakım uygunsuz hareketlere giriştiğini ve sorunun temelinde mutasarrıf aleyhine düzenlenen bazı saldırılardan, nefretten ibaret olduğu bildirilmiş ve beldenin güvenliği için kumandanın değişiminin önemle bildirilmesi üzerine tarik ve alay-ı seraskeri ile haberleşerek jandarma kumandanı azl edilmiştir. Rıfkı Paşa'nın mahkemesini ve sorumluluğunu gerektirecek bir hali olmadığı anlaşılmıştır.( BOA SAD 18/354)

173 17 Zilhicce 1312'de üçüncü rütbeden Osmanî nişanı, 2 Şevval 1315'de Rumeli Beylerbeyliği payesi tevcih buyurulmuştur. ( BOA SAD 18/354)