Mehmed Kâmil Bey

4.1.34.Korfu Başşehbender Vekili Mehmed Kâmil Bey642 Mehmed Kâmil Bey dördüncü ordu-yı hümayuna mensup yirmi altıncı alayın kaimakamı izzetli Yusuf Kâmil Bey’in oğludur. Bin iki yüz seksen sekiz senesinde sene-i maliye 1288 Çürüksu kasabasında tevellüt etmiştir. Erzincan’da sıbyan mektebinde ve mekteb-i rüşdiye-i askeriyyede tedristen sonra mekteb-i sultanîde Türkçe ve altıncı ve Fransızcadan beşinci sınıflara kadar tahsil edip tasdikname almıştır. Türkçe ve Fransızca ve İngilizce tahrir ve kra’at ve Gürcü lisanıyla tekellüm eder. Bin üç yüz on altı senesi rebiülahirenin dokuzunda 15 Ağustos 314 yirmi sekiz yaşında iken mülazemetle umur-ı şehbenderi kalemine girip sene-i merkûme cemaziyelahiresinin on birinde 12 Kanunievvel 314 dört yüz guruş maaşla Varna tüccar vekaleti Fransızca kitabetine tayin olunmuştur. Umur-ı şehbenderi kaleminden yazılan mülahazada mûmâileyhin cezmî kaleme devam eylediği beyan olunmuş ve Varna tüccar vekaleti tarafından kitabetine tarih-i tayin ve mikdar-ı maaş kaydına mutabık bulunmuştur. Tezkire-i Osmanîyyesiyle mekteb-i sultanî tasdiknamesinin suret-i musaddakaları tercüme-i hal varakasıyla mahfûzdur. Mûmâileyhin illet-i dimagiyyeye müptela olduğu mezkûr başşehbenderlikten mukaddime ba-tahrirat gönderilen tabip raporundan anlaşılmasına mebni Dersaadet’te azami’ lüzumu telgrafla Tahran sefaret-i seniyyesine tevci kılınmış ise de mumaileyhin mukaddime kargüzârhaneye firar edip elyevm kargüzarın taht-ı hamiyyesinde bulunduğu ve şu hareketi icabına karşı çirkin ve mahal-i haysiyet olduğu gibi bank-ı Osmanî marifetiyle kendisine gönderilen maaş ve harcırahtan yalnız maaş alarak avdet harcırahı olarak yüz tümen verilmedikçe avdet etmeyeceğinden bahisle harcırahı red ettiği ve nasayihin te’sirsiz kaldığı beyanıyla bir an evvel tebdili lüzumu bu kerede mezkur başşehbenderlikden iş’ar kılınmış ve mezunen Dersaadet’te bulunan Tahran sefiri tarafından dahi mûmâileyhin artık Tebriz’de devam-ı memuriyet edemeyeceği beyan olunmuş olduğundan kesb-i ifâkat eylediği taktirde diğer bir memuriyete münasebeye tayin olunmak üzere azliyle yerine diğerinin intihâb edildiği hariciye nezareti celilesinin memuriyet-i mülkiye komisyonuna havale buyrulan tezkiresiyle intihâb memuriyet-i hariciyenin melfuf mazbatasında gösterilmiş ve intihâb olunan zatın tasdik-i memuriyetine karar verilmiş olduğundan bil-istizan şeref-sâdır olan irade-i seniyye-i hazret-i hilâfetpenâhi mûcibince bin üç yüz yirmi iki senesi saferinin on yedisinde 20 Nisan 320 azliyle yerine diğeri tayin buyrulmuştur. 642 BOA, HR.SAİD, No. 16, Gömlek No. 11, 6-2-4.

170 Tebriz şehbender vekaletinden münfasıl Mehmed Kâmil Bey’in tercüme-i haline zeyldir Mûmâileyhin ber-vechi muharrir kargüzarhaneye azimeti esbabını ve bu cihetin dahi tashihi istid’asına havi ikinci defa olarak makam-ı nezaret celilesiye takdim eylediği arzuhal üzerine intihab-ı memuriyet-i hariciye komisyonundan yazılan derkenarda mûmâileyh isnad olunan illet-i dimaiyye ile ma’lûliyyet sabit olmadığı gibi isnadat-ı saire dahi tebeyyün etmediğine göre bir aralık kargüzarhaneye gitmiş bir güne sui’i niyete ve firar maksadına müstenid olmadığı yakın hasıl olmadığından bu cihetinin dahi tashihen tercüme-i haline derç ve ilavesi tezekkür kılındığı muharrir bulunmuştur. Varna tüccar vekaleti Frasınzca küttabı Mehmed Kâmil Bey’in tercüme-i haline zeyldir Mûmâileyh bin üç yüz on sekiz senesi saferinin altısında (22 Mayıs 316) dokuz yüz guruş maaş ile Tebriz şehbender vekaletine nakil-i memuriyet etmiştir. Mir-i mûmâileyh üç yüz on dokuz senesi şa’banının on sekizinde dördüncü rütbeden mecidi nişân-ı zişanı ihsan buyrulmuştur. Mir-i mûmâileyh İran devleti tarafından ita olunan üçüncü rütbe şir-ü hurşid nişânının kabul ve lede’l-icab taliki hususuna üç yüz yirmi iki senesi muharreminin yirmisinde irade-i seniyye-i hazret-i padişahî şeref-sâdır buyrulmuştur. Mir-i mûmâileyh illet-i dimagiyyeye mübtela olmasına binaen sene-i merkûme saferinin on yedisinde (20 Nisan 320) mezkûr şehbender vekaletinden azledilmiştir. Mûmâileyh iki seneye mütecaviz müddetten beri açıkta ve hal-i zarurette kaldığından bahisle bir şehbenderliği tayiniyle tesririni hariciye nezareti celilesine takdim eylediği istid’aname ile isti’taf eylemesi üzerine keyfiyet-i intihab-ı memuriyet hariciye komisyonundan bittedkik makam-ı nezaret-i celileye takdim olunan ve tercüme-i haline tezyili için sicil-i ahvâl kalemine havale buyrulan 17 Ağustos 321 tarihli mazbatada müsted’i mûmâileyhin Tebriz başşehbender sabıkı Mazhar Bey tarafından vakı olan şikayete ve illet-i dimagiyye ile malul ve Tebriz’de devam-ı memuriyeti gayr-i caiz bulunduğu hakkındaki işara mebni kesb-i ifakat eylediğinde diğer memuriyete tayin edilmek üzere azl olunduğu halde İstanbul’a avdetinden beri o yolda bir illete mübtela olduğunu gösterir hiçbir hali görülmeyip kendisi de gerek maliyet-i isnadının ve gerek isnadat-ı sairenin müfteriyatından ve garaz-ı şahsiyeden ibaret olduğunu ifade eylediğinden keyfiyet başşehbender Lahak Remzi Beyden bilistiknâh cevaben varid olan tahriratda Mazhar Bey’in işaratı mübalağadan halli olmadığı ve Dersaadete avdetten imtina’a-yı adem-i ita’atden ileri gelmeyip mütedâhil maaşlarını istifa ümidinden neşet eylediği ve isnadat vakı cümlesinden olan Avusturya konsoloshanesine ilticasının sebebini gelince mûmâileyhin bir hal-i heyecanda taleb-i himaye için a’le’l-isti’cal mezkûr

171 konsoloshaneye ve buradan da iki asker refakatinde kargüzarhaneye gitdiği ve bir iki ay sonra diğer bir haneye nakil edilerek sekiz dokuz ay kadar sefalet içinde imrar-ı evkat eylediği tahkik olunmuş ise de israr-ı devlete dair ve hükûmet-i metbû’ası aleyhinde şah-ı hazretlerinin büyük mahdumuna hezeyanname gönderdiğine dair hiçbir delil ve imare bulunmadığı ve illet-i dimagiyye gibi bir hastalığı yoğusada esna-yı memuyiretteki ahval ve hareketi pek de makul olmadığı beyan ve işar olunması ve şu hale göre mevad-ı müsteka bahadan muhtac-ı nazar kalan konsoloshane ve kargüzarhaneye azimeti maddesi Mazhar Bey’den gördüğü muamelat-ı şedideden istihlâs-ı nefs için olduğu istidlal edilmiş olduğundan ve mûmâileyhin öyle bir illetle maluliyetine delalet eder hiçbir hali görülmeyip hakkındaki isnadatın müstened-ileyh bulunmadığından haline münasib bir memuriyete intihabı zımmında komisyona emr ve me’zuniyyet itası lüzumu gösterilmiş ve karar-ı vakı nezaret-i celileden tensib ile mûcibince komisyon-u mezkûre havale olunmuştur.