Mehmet Tevfik Efendi

Tarikat-ı Halidiye meşayihinden müteveffâ Hacı Ali Efendi'nin mahdûmudur.

1281 Sene-i Hicriy esinde Dağıst an’da Şeki kasabasına mülhak Bom karyesinde

tevellüd eylediği Nüfûs Tezkire -i Osmâni 'sinde muharrerdir. Sıbyan mektebinde

mukaddemât-ı ulûm u diniye ve Dersaadet’te zennecilerde Kuyucu Murat Paşa

medresesinde sarf ve nahiv ve Arabi okumuş ve badehu Üsküdar'da Atlamataş

mekteb-i rüştisi ile mekteb -i idadi-i mülkiyede mürettep dersleri bit -tahsîl, mektebi

rüştiden 21 Şaʻbân 1297 tarihli vasat dereceden şehadet nâme ve idadi-i mülkiyeden

22 safer 308 tarihli Karibü’l Ala dereceden bir kıta m ülazemet ru’usu almıştır. Arabi

ve Farisi ve Fransızca tekellüm ve Türkçe kitâbet eder. Mektebi Rüştü Şehadetnâmesi

Mûmâ-ileyhin Mekteb-i Mülkiye-i Şahane’de imtihanı bil -icra terfian kesb -ü

iştikak eylediği tasdik edilmekle alel -usul üçüncü sınıf kaymakamlık intihab nâmesi

vukubulan işar ve memurin-i mülkiye komisyonunca tanzim kılınan 141 numaralı ve

7 Nisan 317 tarihli üçüncü sınıf kaymakamlık intihab nâmesi mûmâ-ileyhe ita

cevaben Bağdat Vilayeti vekâleti celilesinden gelen 21 Haziran 319 tarihli

telgrafnâmede mûmâ-ileyhin hüsnü hal ve idâresi olmadığı gibi rivayet olunan irtikab

maddesinden dolayı izam olunan tahkiki memuriyetinde tevdi eylediği evrakı

tahkikiyede Şura-yı devletçe tetkik olunmak üzere Nezâreti müşârun ileyhaya derdest-

i irsal bulunduğu bildirilmesiyle komisyondan tanzim bulunan 28 Haziran 319 tarihli

mazbatada mûmâ-ileyh hakkındaki istinadat ve tahkikat bir neticeye iktiran etmedikçe

tahvili memuriyeti muvafık -ı usul olamayacağından ana göre ifâyı muktezasının

dâhiliye Nezâreti celilesine havalesi beyan olunmuştur.

Mûmâ-ileyhin vukuu iddia olunan sui -isti’malatından dol ayı Bağdat

Vilayetince icra kılınan tahkikatı havi evrakın takdimini mutazammın dâhiliye

Nezâretinin şurayı devlete havale buyrulan 29 Ziʼl-hicce sene 321 tarih ve 94 numaralı

tezkere ve melfufatı ve mûmâ-ileyh tarafından keşide ve ita kılınan telgraf nâme

arzuhalleri bidayet müdde -i umûmiliğinin ol -babdaki mütalaa nâmeleriyle beraber

mülkiye dairesinde kıraat ve tetkik olunarak daire -i müşârun ileyh ada bit -tanzim

komisyona havale buyrulan10 Şevvâl 324 tarih ve 2465 numaralı mazbatada evrakı

tahkika meallerine nazaran mûmâ-ileyhe isnat edilen mevat Çapanlı Nemus Ağa’nın

Çapan müdüriyeti vekaletinden bulunduğu müddetçe karye -i mezkûre ahalisinin

mezruat-ı seneviyesine mahsus suyun taksim ve tevziinde iltizamı hakkaniyet etmeyip

suyu kendi mezruatına hafrettiği ve bu hususta kaymakamı mûmâ-ileyhe ahali

tarafından edilen müracaatın müsmir olamayacağı ve Bedre ve Cesa'nın 317 senesi

bedeli intizamından mültezim Şerif Ağa zimmetinde olan bakaya için hakkı intihal

olarak 100 adet sim -i mecidî aldığı ve zırbatiye mukataasının 312 senesi mültezimi

Musa Recep ile kefilini merkez kazaya celp ve haklarında sui muamele etmekle

beraber iki gün tevkif ettikten sonra tahliye ettirdiği ve 315 senesinden itibaren 5 sene

olan Garibe mukataası hasılatının Vilayetinden verilen emirlere mugayr olarak kazaya

da kalmasına sebebiyet verdiği hususattan ibaret olmakla usul ve kavaid -i mevzuaya

cereyan etmiş olduğu anlaşılan tahkikatı mezbûrenin bidayet müdde-i umûmisinin ol-

babdaki mütalaanâmesi mucebince bi-tarafane ve adilane icrasıyla neticesinin imbası

Bağdat Vilayetine tebliğ kılınarak Vilayet-i müşârun ileyhadan cevaben varid olan 12

Şaʻbân 323 tarih ve 15 numaralı tahriratta ahiren izam olunan tahkik memuru

marifetiyle icra kılınan tahkikat evrakı münderecatına nazaran kaymakamı mûmâ-

ileyh hakkındaki istinadatın hilafı hakikat idiği ve müstelzim -i mesuliyet bir fii l ve

hareketi olmadığı meclisi idâre-i Vilayet ifâdesine atfen beyan edilmiş olduğu gibi

mûmâ-ileyhe isnad olunan mevattan ciheti maliyeye taalluk edenler hakkındaki

mütalaanın dair sebak eden tebliğe cevaben maliye Nezâretinden alınan 11

Cemâziyeʼl-Evvel 324 tarih ve 100 numaralı tezkirede dahi kaymakam-ı mûmâ-ileyhe

isnat edilen mevattan ciheti maliyeye taalluk edenler Garibe mukataasının sureti

ihalesiyle bedelatı ihale bakayasının tehiri tahsîline müteallik olup evrakı merkûme

meallerine nazaran mukata a-i mezkûrenin 315 senesinden itibaren 5 senelik olarak

şerait-i muayyene ve Vilayetin emir ve tasvibi ile kaymakam -ı esbak Saip efendi

zamanında ihale ve mültezimler tarafından bedeli ihalenin te’diye olunmamasından

dolayı şartı ihale mucebince ihale fesh ve hasılatının mukayesi suretiyle istifâ kılındığı

ve gerek emri ihalenin icrası gerek ber -vechi muharrer bunun feshiyle hasılatının

mukayese suretiyle ist ifâsı Vilayetin rey ve malumatına müstenit olduğu

anlaşıldığından bundan dolayı mûmâ-ileyh Tevfik Efendi'nin muahezesini muceb bir

cihet görülemediği bildirilmiş olmasına nazaran bidayet müdde-i umûmiliğinin ahiren

mütalaanâmede dahi gösterildiği veçhile ve derece-i sübut ve asıl olmayıp sırf istinadı

mücerretten ibaret olan ve kısmen kendisine taalluku bulunmayan mevad -ı

mezbûreden dolayı kaymakamı mûmâ-ileyhin mesuliyet ve muhakemesini istilzam

eder bir cihet görülemediğinden, Bağdat Vilayetine tebliğinin dâhiliye Nezâretine

havalesi ve mûmâ-ileyhin rivayet olunan sui istimalatından dolayı işten el çektirilerek

yerine vekil ta’yin kılınmış olduğu halde ahiren icra kılınan tahkikatta beraati

mûmâ-ileyhe isnat olunan mevadın hilaf -ı hakikat idiği bu müstelzim -i mesuliyet ve

muhakeme bir hali olmadığına karar verildiği anlaşılmış ve başka bir ilişiği de

Samera Kazası Kaymakamı olup mezunen canib-i ali Hicaz'a azimet etmiş olan

mûmâ-ileyh Hacc-ı şerif mücaveret arzusuyla Medine -i Münevvere'de kalmasıyla

Kaymakamlığı'na nakil buyurulmuştur. Mûmâ-ileyhin İdaresizliği ve devlet

idâresizliği ve zillet -i tab ve meskeneti yüzünden muamelat -ı hükümetin muattal

kaldığı beyanıyla lüzum -u tebdili medine -i Münevvere Muhafızlığından ba -tahrirat

iş’ar edilmiş ve şu hale nazaran orada devamı memuriyeti gayrı caiz görülmüş

olduğundan 1331 senesi Şevvâli'nin 18’inde azlıyla yerine diğeri ta’yin kılınmıştır.