Halil Kemal Bey

Hacı Musa Ağa'nın oğludur. Bin iki yüz yetmiş yedi^292 tarihinde Tarsus'da tevellüd etmişdir.^293 Tarsus'da ulûm-ı ibtidâiyyeyi ba'de't-tahsîl Dersaâdet'e gelerek Mekteb-i Sultânî'ye girmiş ve ikmâl-i tahsîl etdikden sonra bin üç yüz^294 tarihinde mekteb-i mezbûr lisân-ı Osmanî muallimliğine ta'yîn olunmuş ve ilâve-i me'mûriyet olarak Ayvansaray ve sonra Zeyrek Rüşdiye mekteblerinde lisân-ı Fransevî muallimliklerini îfâ eylemişdir. Üç yüz iki^295 senesinde Haleb Maârif Müdîriyeti'ne ta'yîn olunmuş. Üç yüz beş^296 tarihinde Suriye Maârif Müdîrliğine tahvîl-i me'mûriyet

292 11 Muharrem 1277

293 Arapça, Türkçe ve Fransızca konuşur ve yazar.

"Usûl-ı Terceme"299 nâmıyla bir eser te'lîf ve neşr etmişdir. Üç yüz altı tarihinde rütbe-i sâliseye nâil olmuşdur.300

298 7 Şevval 1309'da ikinci defa Suriye Maarif Müdirliği'ne nakl ve bundan başka kaymakam ile sair memurlar haklarında ve Lazkiye mutasarrıfı ile Amerikan okulları hakkında vesair bazı soruşturmaya memur olmuştur. 7 Safer 1312'de Meclis-i İdare-i Vilayet savcılığı ve 17 Rebiü'l-âhirde Şam Islah-hane Komisyonu başkanlığı tevdi' olunmuştur. 6 Şevval 1313'de Kosova Vilayeti Maarif Müdiriyeti'ne nakl ve Mekteb-i İdadi Fransızca muallimliğine tayin edilmiş, ancak 8 Rebiü'l-âhir 1317'de memuriyetten azl edilmiştir. (BOA SAD 42/199) 1318 Muharremi selahininde Ankara Vilayeti Maarif Müdiriyeti'ne ve 8 Rebiü'lâhir 1322'de Meclis-i Maarif azalığına tayin buyurulmuştur. Kosova Vilayeti Maarif Müdiriyeti'nden din hükümlerince beraber memuriyet işlerinde faliyet ve ilerleme görülmediği ve mekteb-i idadi müdiriyeti muavin-i saniliğine tayin ettirdiği bir genç efendi ile edebe aykırı bir işte bulunduğu yolunda şikayet için hükumet dairesine gelen öğrenciler tarafından beyan olunduğu ve müdürün değiştirilerek yerine dürüst ve ahlaklı birinin tayini istenmiştir. Kosova eski valisi Hafız Mehmed Paşa tarafından Maarif Nezareti'ne gönderilen tahriratta Kemal Bey'den bir gün dahi sadakate aykırı hal ve hareketi görülmeyip görevine sadakatle devam ettiği ve ve hal böyle iken hakkındaki şikayetin Üsküb Mekteb-i İdadisi yatılı öğrencilerine bir an şiddetlice davrandığı ve icraatın istediği maaşla cezalardan hoşlanmayarak dargın olan birkaç efendinin eseri olduğunu ifade etmiştir. Her nasılsa halkın diline düşüp nefret kazanan böyle bir memurun memuriyete devamı uygun olamayacağı ve Edirne ve Selânik gibi bir vilayete becayişi beyan olunmuştur. Trabzon Vilayeti valisi Reşad Beyefendi'den nezarete gönderilen cevabnamede Halil Kemal Bey'in vilayet maarif müdürlüğünde bulunduğu müddetçe tekrar tekrar taltif edildiği, liyakatı ve güzel hizmetleri olup halkın memurlar aleyhindeki dedikodularına pek de doğru olduğu nazarıyla bakılmamasını ifade etmiştir. (BOA SAD 42/199-200)

300 13 Zilkâde 1310'da terfian rütbe-i saniye sınıf-ı sanisi ve dördüncü rütbeden Mecidî, 9 Cemâziye'l-evvel 1316'da rütbe-i saniye sınıf-ı mütemayizi, 6 Muharrem 1320'de terfian rütbe-i ula sınıf-ı sanisi tevcih buyurulmuştur.( BOA SAD 42/200)

Tablo 2.2.1: Tarsuslu Müslüman Memurlar

Halil Kemal Efendi

Doğum tarihi [raw birth_date_raw]:

H. 1277 (M. 1861-

1862)

Okullar [raw schools_raw]:

-Sıbyan Mektebi

-Rüştiye Mektebi

-Dersaadet Sultani

Eğitim durumu [raw education_status_raw]:

-

-Şahadetname

-Tasdikname

Türkçe okur

yazar. Arapça

ve Fransızca

tekellüm eder.

-H.1310 (M. 1892-

1893)

-4. Rütbeden

Mecidî Nişan-ı

Zîşanı

Gerekçe [raw reason_raw]:

Memuriyetinde

Gösterdiği

Gayret ve

Başarı